پربازدید ها
کد خبر: ۱۲۶۴۶۸
تعداد نظرات: ۱۵ نظر
تاریخ انتشار: ۱۳ تير ۱۳۹۶ - ۱۱:۴۳
خواجه نظام‌الدین عبیدالله زاکانی شاعر و لطیفه‌پرداز نامدارایران در قرن هشتم هجری است. وی ازخاندان زاکانیان بوده و زاکانیان تیره‌ای از اعراب هستند که به قزوین مهاجرت کرده و آنجا ساکن شده بودند. وی به لحاظ وضعیت اجتماعی آن روزگار، به طنز روی آورد و نظم و نثر خود را وسیلهٔ حمله به عرفها و عادات نادرست و مفاسد و معایب طبقهٔ مشخصی از اجتماع قرار داد. وی در حدود سالهای ۷۷۱ و ۷۷۲ هجری قمری زندگی را بدرود گفت. از آثار برگزیدهٔ او می‌توان به مثنوی عشاق‎نامه، کتاب اخلاق‌الاشراف، ریش‌نامه، صد پند، لطایف و ظرایف، رسالهٔ دلگشا و بالاخره منظومهٔ معروف موش و گربه اشاره کرد.




اگر داری تو عقل و دانش و هوش

بیا بشنو حدیث گربه و موش

بخوانم از برایت داستانی

که در معنای آن حیران بمانی

ای خردمند عاقل ودانا

قصهٔ موش و گربه برخوانا

قصهٔ موش و گربهٔ منظوم

گوش کن همچو در غلطانا

از قضای فلک یکی گربه

بود چون اژدها به کرمانا

شکمش طبل و سینه‌اش چو سپر

شیر دم و پلنگ چنگانا

از غریوش به وقت غریدن

شیر درنده شد هراسانا

سر هر سفره چون نهادی پای

شیر از وی شدی گریزانا

روزی اندر شرابخانه شدی

از برای شکار موشانا

در پس خم می‌نمود کمین

همچو دزدی که در بیابانا

ناگهان موشکی ز دیواری

جست بر خم می خروشانا

سر به خم برنهاد و می نوشید

مست شد همچو شیر غرانا

گفت کو گربه تا سرش بکنم

پوستش پر کنم ز کاهانا

گربه در پیش من چو سگ باشد

که شود روبرو بمیدانا

گربه این را شنید و دم نزدی

چنگ و دندان زدی بسوهانا

ناگهان جست و موش را بگرفت

چون پلنگی شکار کوهانا

موش گفتا که من غلام توام

عفو کن بر من این گناهانا

مست بودم اگر گهی خوردم

گه فراوان خورند مستانا

گربه گفتا دروغ کمتر گوی

نخورم من فریب و مکرانا

میشنیدم هرآنچه میگفتی

آروادین قحبهٔ مسلمانا

گربه آنموش را بکشت و بخورد

سوی مسجد شدی خرامانا

دست و رو را بشست و مسح کشید

ورد میخواند همچو ملانا

بار الها که توبه کردم من

ندرم موش را بدندانا

بهر این خون ناحق ای خلاق

من تصدق دهم دو من نانا

آنقدر لابه کرد و زاری کردی

تا بحدی که گشت گریانا

موشکی بود در پس منبر

زود برد این خبر بموشانا

مژدگانی که گربه تائب شد

زاهد و عابد و مسلمانا

بود در مسجد آن ستوده خصال

در نماز و نیاز و افغانا

این خبر چون رسید بر موشان

همه گشتند شاد و خندانا

هفت موش گزیده برجستند

هر یکی کدخدا و دهقانا

برگرفتند بهر گربه ز مهر

هر یکی تحفه‌های الوانا

آن یکی شیشهٔ شراب به کف

وان دگر بره‌های بریانا

آن یکی طشتکی پر از کشمش

وان دگر یک طبق ز خرمانا

آن یکی ظرفی از پنیر به دست

وان دگر ماست با کره نانا

آن یکی خوانچه پلو بر سر

افشره آب لیمو عمانا

نزد گربه شدند آن موشان

با سلام و درود و احسانا

عرض کردند با هزار ادب

کای فدای رهت همه جانا

لایق خدمت تو پیشکشی

کرده‌ایم ما قبول فرمانا

گربه چون موشکان بدید بخواند

رزقکم فی السماء حقانا

من گرسنه بسی بسر بردم

رزقم امروز شد فراوانا

روزه بودم به روزهای دگر

از برای رضای رحمانا

هرکه کار خدا کند بیقین

روزیش میشود فراوانا

بعد از آن گفت پیش فرمائید

قدمی چند ای رفیقانا

موشکان جمله پیش میرفتند

تنشان همچو بید لرزانا

ناگهان گربه جست بر موشان

چون مبارز به روز میدانا

پنج موش گزیده را بگرفت

هر یکی کدخدا و ایلخانا

دو بدین چنگ و دو بدانچنگال

یک به دندان چو شیر غرانا

آندو موش دگر که جان بردند

زود بردند خبر به موشانا

که چه بنشسته‌اید ای موشان

خاکتان بر سر ای جوانانا

پنج موش رئیس را بدرید

گربه با چنگها و دندانا

موشکانرا از این مصیبت و غم

شد لباس همه سیاهانا

خاک بر سر کنان همی گفتند

ای دریغا رئیس موشانا

بعد از آن متفق شدند که ما

می‌رویم پای تخت سلطانا

تا بشه عرض حال خویش کنیم

از ستم‌های خیل گربانا

شاه موشان نشسته بود به تخت

دید از دور خیل موشانا

همه یکباره کردنش تعظیم

کای تو شاهنشهی بدورانا

گربه کرده است ظلم بر ماها

ای شهنشه اولم به قربانا

سالی یکدانه میگرفت از ما

حال حرصش شده فراوانا

این زمان پنج پنج میگیرد

چون شده تائب و مسلمانا

درد دل چون به شاه خود گفتند

شاه فرمود کای عزیزانا

من تلافی به گربه خواهم کرد

که شود داستان به دورانا

بعد یکهفته لشگری آراست

سیصد و سی هزار موشانا

همه با نیزه‌ها و تیر و کمان

همه با سیف‌های برانا

فوج‌های پیاده از یکسو

تیغ‌ها در میانه جولانا

چونکه جمع آوری لشگر شد

از خراسان و رشت و گیلانا

یکه موشی وزیر لشگر بود

هوشمند و دلیر و فطانا

گفت باید یکی ز ما برود

نزد گربه به شهر کرمانا

یا بیا پای تخت در خدمت

یا که آماده باش جنگانا

موشکی بود ایلچی ز قدیم

شد روانه به شهر کرمانا

نرم نرمک به گربه حالی کرد

که منم ایلچی ز شاهانا

خبر آورده‌ام برای شما

عزم جنگ کرده شاه موشانا

یا برو پای تخت در خدمت

یا که آماده باش جنگانا

گربه گفتا که موش گه خورده

من نیایم برون ز کرمانا

لیکن اندر خفا تدارک کرد

لشگر معظمی ز گربانا

گربه‌های براق شیر شکار

از صفاهان و یزد و کرمانا

لشگر گربه چون مهیا شد

داد فرمان به سوی میدانا

لشگر موشها ز راه کویر

لشگر گربه از کهستانا

در بیابان فارس هر دو سپاه

رزم دادند چون دلیرانا

جنگ مغلوبه شد در آن وادی

هر طرف رستمانه جنگانا

آنقدر موش و گربه کشته شدند

که نیاید حساب آسانا

حملهٔ سخت کرد گربه چو شیر

بعد از آن زد به قلب موشانا

موشکی اسب گربه را پی کرد

گربه شد سرنگون ز زینانا

الله الله فتاد در موشان

که بگیرید پهلوانانا

موشکان طبل شادیانه زدند

بهر فتح و ظفر فراوانا

شاه موشان بشد به فیل سوار

لشگر از پیش و پس خروشانا

گربه را هر دو دست بسته بهم

با کلاف و طناب و ریسمانا

شاه گفتا بدار آویزند

این سگ روسیاه نادانا

گربه چون دید شاه موشانرا

غیرتش شد چو دیگ جوشانا

همچو شیری نشست بر زانو

کند آن ریسمان به دندانا

موشکان را گرفت و زد بزمین

که شدندی به خاک یکسانا

لشگر از یکطرف فراری شد

شاه از یک جهت گریزانا

از میان رفت فیل و فیل سوار

مخزن تاج و تخت و ایوانا

هست این قصهٔ عجیب و غریب

یادگار عبید زاکانا

جان من پند گیر از این قصه

که شوی در زمانه شادانا

غرض از موش و گربه برخواندن

مدعا فهم کن پسر جانا

 

غیر قابل انتشار: ۰
انتشار یافته: ۱۵
سامی
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۲:۲۷ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۴
0
0
بسیار عالی بید
زوج خوشبخت
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۹:۱۱ - ۱۳۹۶/۰۴/۱۹
0
0
وای چقدر زیاد ه سامی یعنی تو همه رو خوندی؟؟؟
سامی
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۴:۲۱ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۱
0
0
یه لیسانسیه ادبیات رو دسکم نگیر هووم
زوج خوشبخت
|
ROMANIA
|
۱۴:۳۰ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۲
0
0
اولالـــــــــــــــــــــا هواسم نبود
Rangin kaman71
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۲:۵۴ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۶
0
0
لیسانسیه ادبیات خخخخخ پدر ادبیاتو دراوردی که.
منم حوصله م نکشید بخونم با اینکه رمان وکتابخون حرفه ای هستم.
زوج خوشبخت
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۶:۱۹ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۷
0
0
اره فکر کن اگر لیسانسه ادبیات نبود چه جوری کامنت میزاشت بازم جای شکرش باقیه
Rangin kaman71
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۰:۳۱ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۸
0
0
اوهوم زوجی.
دخترت چطوره؟چکارا یاد گرفته؟
زوج خوشبخت
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۲:۳۲ - ۱۳۹۶/۰۴/۲۹
0
0
رنگین فعلا فقط پوف یاد گرفته اگه بهش بگی پوف کن تا نیم ساعت همینجور میگه پوف هههههه خیلی لاغر شده بچم تپلی بود بخاطر دندوناشه خیلی بهانه میگیره دوماهه اینطوریه ولی هنوز دندوناش نزده بیرون.
کوچولوهای شما چطورن خوبن الان چند ماهشونه؟
Rangin kaman71
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۰:۵۸ - ۱۳۹۶/۰۴/۳۱
0
0
قربونت.خوبن مرسی.داریم ۶ماه رو تموم میکنیم ان شاالله هفته بعد میریم۷.وول وول میزنن دیگه.
اره بچه تازه از ۶ماهگی کارای جالب میکنه.جیغ میزنه.
دختر جاری من تقریبا با زهرا سادات همسن.امروز۶ماهگی رو تموم میکنه میره۷ دندونش دراومد خخخخخخ یه بلایی هستش.از همون بدو تولد داشت دندون درمیاورد
زوج خوشبخت
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۹:۰۱ - ۱۳۹۶/۰۴/۳۱
0
0
اخی عزیزم انشاالله ک هر سه تون صحیح و سلامت باشید
ملودی
|
-
|
۱۶:۲۳ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۱
0
0
خییییییلی زیاد بود
معصومه
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۴:۳۳ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۵
0
0
سلام بچه ها خوبید
زهرا جون اسم بچه هاتو چی میخایی بذارییییی؟؟؟؟
راسی ویدا چی گذاشت اسم بچشو؟؟؟
خیلی مشتاقم بازم ببینمتون:)):-*
ترانه
|
ROMANIA
|
۱۴:۴۴ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۵
0
0
سلاااام بچه هاااا....خوبین؟زوجی جون زهراساداتو ببوس عزیزم.
رنگینم که خبر دارم ازش.اگه بدونین چه وسایل نازی خریده برا دخملاش.
میگم خوب شد این سامی ادبیات خونده...اگه نه دو کلمه از حرفاشو نمیشد فهمید....همچین هم میگه لیسانس ادبیات انگار هسته اتم شکافته...خخخ
Rangin kaman71
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۱:۳۰ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۸
0
0
سلام.همه.
یلدا ویسنا معصومه جون.
ترانه اغراق نکن خخخخخ با بقیه کامنتت در مورد سامی موافقم
سامی
|
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
|
۱۴:۳۵ - ۱۳۹۶/۰۵/۰۸
0
0
چیکالم دالین خخخخخخ
هتمن باس منو ترور کونن تا مهم بودنم سابت بشه هق هق هق
  • لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با متن خبر، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
  • لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
  • در غیر این صورت، « خبرنو » مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.
نام:
ایمیل:
* نظر: